Radio Lomax & Zonzo Compagnie

Where Is Home? 

Thuiskomen in muziek 

Een man stapt het podium op, cello in de hand. Hij kijkt de zaal in, spreidt zijn armen en zegt: ‘Welkom. Vanavond zijn jullie geen toehoorders, maar deelnemers. Onze ontmoeting is een uitwisseling.’ Dan begint hij te zingen en te spelen, en wordt alles duidelijk. Als een levende antenne capteert hij de energie van het publiek en stuurt die in veelvoud terug. De zaal wordt een woonkamer. Wie erbij was, gaat als een ander mens naar huis. 

Ongeveer zo verloopt een concert van Abel Selaocoe. Samen met de charismatische cellist, zanger en componist heten we je hartelijk welkom op het 21e Klarafestival. Als festivalartiest speelt Selaocoe drie concerten die het hele spectrum van zijn muzikale wereld bestrijken. Van traditionele muziek uit zijn geboorteland Zuid-Afrika tot barok, jazz, hedendaags klassiek en improvisatie: al die invloeden smelt hij om tot een uniek oeuvre in het teken van identiteit en culturele uitwisseling.

Aan het debuutalbum van Selaocoes eigen Bantu Ensemble ontlenen we het thema van deze festivaleditie: Where Is Home? Het is een open vraag met ontelbare antwoorden – zeker in het superdiverse Brussel met zijn 180 nationaliteiten en 100 talen. Onze hoofdstad is een draaischijf. Een toevluchtsoord. Een tijdelijke of permanente thuisbasis voor talloze mensen, elk met hun eigen verhaal. Iedere dag prijzen we ons gelukkig dat we als festival in zo’n vruchtbare bodem mogen ankeren. 

Klarafestival 2026 is een ode aan de stad waar we thuis zijn. Tijdens Muziekberg/Mont des Musiques palmen Brusselse musici één dag lang de Kunstberg in, van het Muziekinstrumentenmuseum tot Bozar, van de Ravensteingalerij tot de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. En zowel Radio Lomax als het koor Les Invisibles (La Voix des Femmes Sans Papiers) vertolken Brusselse liederen met uiteenlopende wortels. 

Een zo breed mogelijk publiek laten ervaren dat klassieke muziek springlevend is: dat is onze missie. Zelfs de meest vertrouwde werken klinken als nieuw in de handen van de avontuurlijke musici met wie we ons omringen. Laat je verrassen door Bachs Johannespassie onder de baton van Maxim Emelyanychev. Verbaas je over Beethoven en Strauss met het Orchestre Philharmonique du Luxembourg. Herontdek Chopin en Skrjabin in een uitvoering door Alexandre Kantorow. Of maak kennis met klavierfenomeen Anthony Romaniuk: net als Abel Selaocoe vervlecht hij eigen muziek met bestaand repertoire, van Bach tot Björk. 

Dit festivalprogramma telt wel meer muzikaal gelijkgestemden. Zo voltooide Annelies Van Parys de 8e symfonie van haar oud-leraar Luc Brewaeys. Pianisten Kris Defoort en Stephane Ginsburgh brengen een hommage aan hun vriend Philippe Boesmans, die 90 jaar zou zijn geworden in 2026. Abel Selaocoe op zijn beurt improviseert met oude én nieuwe zielsverwanten, en vertolkt met Brussels Philharmonic een gloednieuw celloconcerto van de Amerikaanse componiste Jessie Montgomery. 

Dit alles zou niet mogelijk zijn zonder de steun van onze partners in Brussel en daarbuiten. Bozar, Flagey, De Munt, Ancienne Belgique, Brussels Philharmonic, Belgian National Orchestra, Passa Porta, BNA-BBOT en de Luc Brewaeys Foundation dragen bij aan het unieke DNA van Klarafestival. Onmisbare private partners zijn KPMG Belgium, Proximus, Brugse Zot, Gimv/WorxInvest en Interparking. We waarderen de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Nationale Loterij. De samenwerking met VRT en Klara is dan weer het geheim van ons succes als omroepfestival. We zijn dankbaar voor het enthousiaste publiek dat ons volgt, zowel in de concertzaal als thuis via de radio en VRT MAX. 

Voor Abel Selaocoe is ‘thuis’ veel meer dan een gebouw of een plek. ‘Het kan een spirituele ruimte zijn. Het kunnen mensen zijn. (...) Het kan iets zijn dat je vindt op je omzwervingen.’ Zeven jaar lang was Klarafestival ‘thuis’ voor intendant Joost Fonteyne. Zijn zin voor avontuur en maatschappelijke verbinding spreekt meer dan ooit uit dit festivalprogramma. In april 2026 vervolgt hij zijn tocht, en geeft hij de fakkel door aan Jan Van den Borre. Veel dank, Joost, voor de mooie jaren! 

Het Klarafestivalteam

Joost Fonteyne, intendant

Jan Raes, voorzitter

Chantal Pattyn, netmanager Klara

Een muzikale reis rond de wereld 

Een kleine honderd jaar geleden trok de Amerikaanse folklorist Alan Lomax de wereld in om liedjes te verzamelen. Gewapend met een opnameapparaat en een grote dosis nieuwsgierigheid vroeg hij aan gewone mensen van de meest uiteenlopende gemeenschappen om voor hem te zingen. Zo verzamelde hij talloze liedjes die van generatie op generatie worden doorgegeven: slaap- en werkliederen, dans- en stapliederen, liedjes om te zaaien en te oogsten, om te feesten en te rouwen. Het duizelingwekkende archief dat hij aanlegde met die field recordings inspireerde talloze artiesten, van Bob Dylan tot Moby.

Voor Songs with Roots treedt Radio Lomax in Alan Lomax’ voetsporen. De band brengt songs tot leven die zo uit het archief van Lomax zouden kunnen komen, maar die je net zo goed hier om de hoek kan horen. Want waar de Amerikaanse folklorist en muziekarcheoloog nog op reis moest om liederen te verzamelen, zijn ze nu met migratiestromen op allerlei plaatsen terechtgekomen. Onder meer in het multiculturele Brussel zijn ontelbare songs with roots te vinden. 

Voor de voorstelling van vandaag ging geluidskunstenares Giulia Vismara liedjes sprokkelen bij Brusselse sociale organisaties zoals Klein Kasteeltje en Samusocial. Componist Jan Van Outryve bewerkte ze vervolgens voor de vijfkoppige band Radio Lomax. Drie zangeressen en twee instrumentalisten spelen zijn gloednieuwe arrangementen in première, samen met andere liedjes uit hun repertoire. Tussendoor spreken ze. Over rustgevende engelen en woeste rivieren, over verhoogde hartslag en gekmakende verliefdheid, én over Brussel. Want de hoofdstad hoor je overal tijdens Songs with Roots: niet alleen in de muziek, maar ook in de soundscapes die de zaal tussen de nummers door in een warm klankbad omtoveren. Roepende marktkramers, luidende klokken, kwetterende parkieten, rinkelende trams en flarden van liedjes gezongen door Brusselaars van hier en elders trekken je de hoofdstad in en zetten je geest open voor een muzikale reis rond de wereld.

Starten doen we in Zuid-Italië, met Allí uno, een lied in typische Tammurriata-stijl. De ritmes, oorspronkelijk gespeeld op tammorra’s, grote tamboerijnen, zijn minstens even opzwepend als de pikante teksten in het dialect van de streek rond Napels. Ook in het Congolese Olélé is het ritme bepalend. Vissers zongen het tijdens het roeien om te waarschuwen voor de gevaren van het water. De puls geeft niet alleen de slagen van de spanen in het water aan, maar is ook uitstekend geschikt om een kindje in slaap te wiegen.

Er volgen later in de voorstelling nog meer liedjes voor het slapengaan, maar eerst bezingen we de liefde in al haar vormen: van de waanzin van verliefdheid in het Maleisische Rasa Sayang over het vinden van een geschikte partner in het traditionele Portugese lied Rama tot Song to a Bride, een lied uit Bench Sheko, in het zuidwesten van Ethiopië. In het origineel herhalen en becommentariëren twee mannen elkaars goede wensen aan een bruid, in de versie van Radio Lomax komt er een derde stem bij. Een stevige groove trapt het trouwfeest op gang.

Nog meer feest horen we in Ciuleandra. In deze Roemeense volksdans moedigen zangers de dansers met welgemikte, ritmische uitroepen aan om steeds meer van zichzelf te geven. Maar muziek hoeft niet opzwepend te zijn om te bezweren. Dat bewijst het Georgische slaapliedje Iavnana. Traditioneel werd het gezongen om kinderen met de mazelen, pokken of roodvonk te genezen. De tekst is opgedragen aan meesters of engelen – spirituele wezens van wie geloofd werd dat ze zieke kinderen bezochten – en die dus gunstig gestemd moesten worden.

Ziekte en dood, liefde en vriendschap, werk en spel, mens en natuur… Waar ook ter wereld geven liedjes uitdrukking aan alles wat mensen vreugde en verdriet bezorgt. Dat is ook de sterkte van het rijke archief van Alan Lomax: alle menselijke ervaringen zijn erin vertegenwoordigd. Am I Born To Die is een van de liederen uit de opnames die hij maakte. Dit traditionele lied uit de Appalachen reflecteert op de dood. Radio Lomax brengt het met flarden Swahili en Tunesisch in een troostrijke close harmony-versie. Als uitsmijter volgt nog één slaapliedje: het Arabische Yalla Tnam. Over hoe je je kindje rustig en tevreden krijgt. Met een liedje, bijvoorbeeld.

Esther De Soomer

Jan Van Outryve

Luitist en componist Jan Van Outryve beweegt zich vrij tussen muziektheater, literatuur en historisch repertoire. Als componist koppelt hij zijn specialisatie in de oude muziek steeds aan een creativiteit en nieuwsgierigheid geworteld in de muziek uit een verder verleden. Of het nu gaat om Henry Purcell of de volksliedjes uit het archief van Alan Lomax, verschillende vormen van oude muziek worden in zijn handen levend materiaal in een zoektocht om ze opnieuw te laten spreken in het heden. Van Outryve werkt al jaren nauw samen met onder meer Muziektheater Transparant en Zonzo Compagnie, waar hij zich voornamelijk toelegt op voorstellingen voor een jong publiek. 

Giulia Vismara

Giulia Vismara is een componiste en onderzoekster die woont en werkt in België en Italië. Haar werk bestaat uit elektroakoestische muziek, klankinstallaties en muziek voor theater, performance en video. Daarbij is ze vooral geïnteresseerd in het creëren van texturen waarin concrete en synthetische klanken zich met elkaar vervlechten. In haar onderzoek en artistieke werk focust ze zich daarnaast op de rol van de ruimte, zoals in haar recente werk rond spatialisatie van klank en 3D-audiotechnologieën. Vismara’s werk werd uitgevoerd in België, Italië, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, de Verenigde Staten en Canada.

Zonzo Compagnie

Zonzo Compagnie, in 2001 opgericht door Wouter van Looy, zet internationaal de toon met muziek- en geluidskunstprojecten voor een jong publiek. Zo organiseert Zonzo het BIG BANG Festival, een avontuurlijk muziekfestival dat inmiddels een vaste plek heeft in België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, Oostenrijk, Ierland, Portugal, Denemarken, IJsland, Estland, Brazilië en Canada. Daarnaast maakt Zonzo Compagnie klankinstallaties in cultuurhuizen - zogenaamde ‘muzikale labyrinten’ - en creëert het multimediale voorstellingen waarin jonge en minder jonge toeschouwers kennismaken met componisten als John Cage, Miles Davis, Johann Sebastian Bach, Luciano Berio, Thelonious Monk en Maurice Ravel.

• Familievoorstelling voor kinderen vanaf 6 jaar

• Voorziene einde van het concert om 16:00

• Kom voor en/of na het concert luisteren naar de liedjes die geluidskunstenares Giulia Vismara in Brussel verzamelde (14:00-15:00 & 16:00-16:30 in de Fumoir)

• Opgelet: tijdens deze voorstelling zijn vuurwerkgeluiden te horen als onderdeel van een feestscène op het podium. Deze geluidseffecten omvatten sissende en knallende geluiden.