Brussels Philharmonic, Kazushi Ono & Abel Selaocoe

Where Is Home? 

Thuiskomen in muziek 

Een man stapt het podium op, cello in de hand. Hij kijkt de zaal in, spreidt zijn armen en zegt: ‘Welkom. Vanavond zijn jullie geen toehoorders, maar deelnemers. Onze ontmoeting is een uitwisseling.’ Dan begint hij te zingen en te spelen, en wordt alles duidelijk. Als een levende antenne capteert hij de energie van het publiek en stuurt die in veelvoud terug. De zaal wordt een woonkamer. Wie erbij was, gaat als een ander mens naar huis. 

Ongeveer zo verloopt een concert van Abel Selaocoe. Samen met de charismatische cellist, zanger en componist heten we je hartelijk welkom op het 21e Klarafestival. Als festivalartiest speelt Selaocoe drie concerten die het hele spectrum van zijn muzikale wereld bestrijken. Van traditionele muziek uit zijn geboorteland Zuid-Afrika tot barok, jazz, hedendaags klassiek en improvisatie: al die invloeden smelt hij om tot een uniek oeuvre in het teken van identiteit en culturele uitwisseling.

Aan het debuutalbum van Selaocoes eigen Bantu Ensemble ontlenen we het thema van deze festivaleditie: Where Is Home? Het is een open vraag met ontelbare antwoorden – zeker in het superdiverse Brussel met zijn 180 nationaliteiten en 100 talen. Onze hoofdstad is een draaischijf. Een toevluchtsoord. Een tijdelijke of permanente thuisbasis voor talloze mensen, elk met hun eigen verhaal. Iedere dag prijzen we ons gelukkig dat we als festival in zo’n vruchtbare bodem mogen ankeren. 

Klarafestival 2026 is een ode aan de stad waar we thuis zijn. Tijdens Muziekberg/Mont des Musiques palmen Brusselse musici één dag lang de Kunstberg in, van het Muziekinstrumentenmuseum tot Bozar, van de Ravensteingalerij tot de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. En zowel Radio Lomax als het koor Les Invisibles (La Voix des Femmes Sans Papiers) vertolken Brusselse liederen met uiteenlopende wortels. 

Een zo breed mogelijk publiek laten ervaren dat klassieke muziek springlevend is: dat is onze missie. Zelfs de meest vertrouwde werken klinken als nieuw in de handen van de avontuurlijke musici met wie we ons omringen. Laat je verrassen door Bachs Johannespassie onder de baton van Maxim Emelyanychev. Verbaas je over Beethoven en Strauss met het Orchestre Philharmonique du Luxembourg. Herontdek Chopin en Skrjabin in een uitvoering door Alexandre Kantorow. Of maak kennis met klavierfenomeen Anthony Romaniuk: net als Abel Selaocoe vervlecht hij eigen muziek met bestaand repertoire, van Bach tot Björk. 

Dit festivalprogramma telt wel meer muzikaal gelijkgestemden. Zo voltooide Annelies Van Parys de 8e symfonie van haar oud-leraar Luc Brewaeys. Pianisten Kris Defoort en Stephane Ginsburgh brengen een hommage aan hun vriend Philippe Boesmans, die 90 jaar zou zijn geworden in 2026. Abel Selaocoe op zijn beurt improviseert met oude én nieuwe zielsverwanten, en vertolkt met Brussels Philharmonic een gloednieuw celloconcerto van de Amerikaanse componiste Jessie Montgomery. 

Dit alles zou niet mogelijk zijn zonder de steun van onze partners in Brussel en daarbuiten. Bozar, Flagey, De Munt, Ancienne Belgique, Brussels Philharmonic, Belgian National Orchestra, Passa Porta, BNA-BBOT en de Luc Brewaeys Foundation dragen bij aan het unieke DNA van Klarafestival. Onmisbare private partners zijn KPMG Belgium, Proximus, Brugse Zot, Gimv/WorxInvest en Interparking. We waarderen de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Nationale Loterij. De samenwerking met VRT en Klara is dan weer het geheim van ons succes als omroepfestival. We zijn dankbaar voor het enthousiaste publiek dat ons volgt, zowel in de concertzaal als thuis via de radio en VRT MAX. 

Voor Abel Selaocoe is ‘thuis’ veel meer dan een gebouw of een plek. ‘Het kan een spirituele ruimte zijn. Het kunnen mensen zijn. (...) Het kan iets zijn dat je vindt op je omzwervingen.’ Zeven jaar lang was Klarafestival ‘thuis’ voor intendant Joost Fonteyne. Zijn zin voor avontuur en maatschappelijke verbinding spreekt meer dan ooit uit dit festivalprogramma. In april 2026 vervolgt hij zijn tocht, en geeft hij de fakkel door aan Jan Van den Borre. Veel dank, Joost, voor de mooie jaren!

Het Klarafestivalteam

Joost Fonteyne, intendant

Jan Raes, voorzitter

Chantal Pattyn, netmanager Klara

Muziek die vele verhalen tot leven wekt

Als het van Carlos Simon afhing – met amper veertig lentes de jongste componist op het programma – dan hoefde deze toelichting er eigenlijk niet te liggen. Simon houdt er niet van de luisteraar al te duidelijk de weg te wijzen. Wat muziek zo boeiend maakt, vindt hij, is precies dat iedereen er iets van zichzelf in kan herkennen. Ook de composities op dit programma zijn gegrond in de unieke ervaringen en achtergronden van hun makers. Alle vier groeiden ze op Amerikaanse bodem op, zonder ooit hun wortels elders te vergeten. Samen vormen hun werken een levendig palet van stijlen en verhalen, geworteld in de Afro-Amerikaanse diaspora en vaak uitgesproken persoonlijk. Maar toch ook telkens weer verrassend universeel…

Deze programmatekst wil dan ook in de eerste plaats een gids zijn, geen routebeschrijving. Want elke luisteraar zal deze muzikale reis anders ervaren – en dat begint al bij de bagage die je (onbewust) meedraagt. De diversiteit aan achtergronden en ervaringen die zo ook het publiek kenmerkt, is een rijkdom die Abel Selaocoe koestert. In dit programma mag de centrale gast van Klarafestival 2026 dan wel als solist in de spotlights staan, dat betekent niet dat hij het publiek in het donker rondom hem vergeet. Integendeel, elk concert is voor Selaocoe een uitwisseling: hij is even nieuwsgierig naar het verhaal dat jij in deze muziek hoort, als naar het verhaal dat hij er zelf in kwijt wil.

Florence Price — Ethiopia's Shadow in America (1932)

Het verhaal van Florence Price is het laatste decennium vaak verteld. Price groeide op in het door een steeds sterkere segregatie geteisterde Amerika van de eerste helft van de 20e eeuw. Na een leven lang opgebokst te hebben tegen racisme en seksisme, leek haar uitzonderlijke muzikale erfenis al snel in de vergetelheid te zijn geraakt. Tot in 2009, in een bouwvallig huis bij Chicago, plots een schat aan originele partituren van haar hand werd ontdekt. Het leidde tot een ware revival, zodat Price vandaag bij het grote publiek bekend is als zoveel meer dan alleen maar de eerste zwarte vrouw van wie het werk door een professioneel Amerikaans orkest werd uitgevoerd – weliswaar een bijzondere eer die haar eerste symfonie te beurt viel in 1933.

In diezelfde jaren componeerde Price Ethiopia’s Shadow in America, het enige werk in haar oeuvre dat een expliciet programma meekreeg. De drie bewegingen schetsen de reis – of beter, de ontworteling – van Afrikaanse mensen die als slaafgemaakten naar Amerika werden gebracht. Het uitgebreide eerste deel verbeeldt hun aankomst, met een orkestrale kleuring die de mysterieuze aantrekkingskracht maar ook de ontreddering van een nieuwe wereld verklankt. Daartegenover hanteert Price een opvallend sobere harmonische taal in het tweede deel, waarin vooral de strijkers aan het woord komen. Met warme, ingetogen melodieën maken zij het innerlijke krachtveld hoorbaar waarin geloof zowel troost biedt als een overlevingsstrategie wordt. De laatste beweging is een explosie van levenswil, met ritme als ‘een dwingende, stuwende kracht die geen onderbreking duldt’, aldus Price zelf. Zo weet de componiste in Ethiopia’s Shadow in America de diaspora-ervaring op treffende wijze muzikaal te vertalen: niet door letterlijke citaten, maar door ritmische energie en kleurgebruik.

Carlos Simon – Songs of Separation (2023)

Na de kleurenpracht en ritmische gedrevenheid van Price, zorgen Carlos Simons Songs of Separation voor een terugkeer naar binnen. Simon schreef deze liedcyclus aan het begin van dit decennium, toen de coronapandemie de wereld plots uit haar vaart had gerukt en tot stilstand had gebracht. De eenzaamheid en het verlies waarmee de pandemie velen van ons confronteerde zetten de componist aan het denken. Want hoe pijnlijk ook, het waren precies deze gevoelens die ons als mensen dichter bij elkaar brachten. Dit inzicht vond Simon ook terug bij Jalāl al-Dīn Rumi, de 13e-eeuwse Sufi-dichter voor wie afscheid nemen geen eindpunt betekende, maar een poort naar inzicht.

Elk van de drie voor dit programma geselecteerde Songs of Separation combineert de poëzie van Rumi met een muzikale taal die bewust expressief geladen en direct is. De warme, brede melodische lijnen van de mezzosopraan (een partij die hier vertolkt wordt door Marta Fontanals-Simmons) worden ondersteund door een transparante orkestratie, die eerder op subtiele wijze mee schildert dan zelf het penseel in handen te nemen. Langzaamaan schuiven de orkestrale kleuren van donker naar licht, van rouw naar omarming. Samen vormen de vier delen een boog die eindigt in het inzicht dat ‘wat ons kwetst, ons ook zegent.’ Dat is niet enkel een poëtische gedachte, maar een muzikaal principe: dissonanten openen zich naar meer welluidende samenklanken, gesloten klankvelden breken open naar beweging, en uiteindelijk mondt het werk uit in een weliswaar ingekeerde, maar diep overtuigende boodschap van hoop.

Leonard Bernstein – West Side Story: Symphonic Dances (1960)

Wie al decennia eerder rotsvast geloofde in de rijkdom van een veelgelaagde en diverse cultuur, was Leonard Bernstein. Als geen ander wist Bernstein de meest diverse stijlen samen te brengen en zo een nieuwe Amerikaanse muzikale identiteit vorm te geven. Dat deed hij ook in de Symphonic Dances, een suite waarin hij de muziek van West Side Story omvormde tot een concertwerk. De dansen voeren ons mee naar een klankwereld waarin lyriek, ritmische ostinati, jazzinvloeden, latin-idiomen en klassieke structuren elkaar voortdurend kruisen en soms voor de voeten lopen. Deze muziek is zo levendig dat de energie en het verhaal van Bernsteins succesmusical zelfs zonder woorden overeind blijven. De opzwepende cadans van de mambo, de zwevende lyriek van ‘Somewhere’, de percussieve klankuitbarstingen en de botsende, maar toch altijd dansante ritmiek: in de Symphonic Dances komt het New York van de jaren 1950 meteen weer tot leven. Bernsteins polyglotte idioom luidde dan ook een nieuwe fase in de Amerikaanse symfonische muziek in, een die precies haar eigenheid vond in kruising en versmelting.

Jessie Montgomery - Coincident Dances (2017)

Portretteerde Bernstein New York vanuit een 20e-eeuws perspectief, dan toont Jessie Montgomery de stad zoals ze vandaag klinkt: gelaagd, bruisend en resoluut meertalig. Het kenmerkt Montgomery: als componiste van de 21e eeuw is haar werk radicaal in de wereld van vandaag geworteld. Niet alleen navigeert ze in haar muzikale taal moeiteloos tussen de meest verscheiden culturen (iets wat ze al op jonge leeftijd leerde door zowel haar Ghanese wortels als haar opleiding klassieke viool te omarmen). Het is ook vaak wat zich in onze hedendaagse wereld afspeelt dat haar tot componeren drijft. Zo vinden vele van haar composities inspiratie in de strijd tegen sociale ongelijkheid. Het leverde Montgomery wereldwijd bijval op voor haar engagement, en natuurlijk ook muzikale erkenning – dat laatste zelfs in de vorm van de muziekprijs bij uitstek: een Grammy.

Coincident Dances is Montgomery’s muzikale stadswandeling. Bij het minste ommetje in haar thuisstad New York hoor je geluiden die simultaan naast en door elkaar leven: sambaklanken naast technobeats, swing boven Afrikaanse percussie, elektronische pulsen onder klassieke melodieën… Montgomery componeert deze botsingen niet als collage, maar als een weefsel van klanklagen die met elkaar in dialoog gaan. Het orkest wordt een soort DJ-pult: het mixt ritmes, articuleert spanningen en bouwt aan een energie die voortdurend beweegt. Coincident Dances is de diaspora in real time – niet als herinnering, maar als dagelijkse ervaring.

Jessie Montgomery - These Righteous Paths (2026)

Montgomery’s nieuwste werk is een celloconcerto, geschreven voor en in nauwe dialoog met Abel Selaocoe. Tijdens het componeren van These Righteous Paths ging de componiste door een periode van diepe rouw na de dood van haar moeder, theatermaakster Robbie McCauley. Haar engagement binnen de Black Theatre-beweging was altijd al een groot voorbeeld voor Montgomery, maar in de jaren na haar dood voelde de componiste zich meer dan ooit geïnspireerd door haar moeders teksten: teksten die tegelijkertijd haar eigen draden in het web van de geschiedenis zichtbaar maakten én een manier vormden om de toekomst opnieuw zin te geven.

De componiste grijpt hierbij expliciet terug naar het Ghanese concept ‘sankofa’: vooruitgaan veronderstelt dat je naar het verleden durft te kijken. Muzikaal resulteert dat in een gelaagde taal waarin Afrikaanse ritmiek, barokke helderheid, jazzharmonie en improvisatorische vrijheid elkaar subtiel doorkruisen en verrijken. Montgomery’s eigen diaspora‑ervaring verweeft zich met die van Selaocoe – twee muzikale paden die, hoewel verschillend, toch met elkaar resoneren. De solopartij is symbiotisch met het orkest en laveert daarbij tussen verschillende rollen. Soms is de cellist een ritmische motor, soms een improviserende verteller, maar altijd doet hij dat in dialoog. These Righteous Paths beschouwt de geschiedenis niet als ballast, maar als bron van beweging. Het is muziek die zich openvouwt naar de toekomst, terwijl ze diep in het geheugen verankerd blijft.

Dit programma brengt componisten en uitvoerders samen die elk op hun manier de vraag stellen wat het betekent om je verleden mee te dragen in het nu, en je identiteit te vormen in blijvende beweging. Hun composities zijn geen lineaire verhalen, maar werelden waarin traditie, herinnering en vernieuwing steeds opnieuw met elkaar in gesprek gaan. En precies daar nodigen ze ons uit om zelf deelnemer te zijn van dat gesprek: in de eerste plaats al luisterend, maar elk op onze eigen manier ook mee vertellend.

Pauline Driesen

Composer’s note 

Jessie Montgomery – These Righteous Paths for cello soloist and orchestra 

• 1. All the Ancestors and I 
• 2. Another Train Poem: Part 1, Georgia and the Foreman; Part 2, Up South 
• 3. A New Song 

This piece represents part of a series of works that are inspired by the plays and poems of my late mother, Robbie McCauley, a leading figure in the Black theater movement in post-Civil Rights era America, who passed away in 2021. As I have navigated my own grief in the past 5 years since her passing, I find myself absorbed by the sentiments in her words, comforted and inspired by them, and realizing the inherent music within them. Reflecting inheritances from the African diaspora and its influence on the Black American experience, it is from these ancestral traces that I shape a living soundscape, one that honors what has been passed down while allowing the music to conjure new hopes and memories. I am inspired by the Sankofa image, a Ghanaian concept and symbol that describes the way we must look back in order to go forward. The figure is depicted by a bird with its head tilted backward, as if calling to the past for confirmation to take flight. Thusly, there are extended passages that are inspired by the cascade and cadence of birds in flight. 

This collaboration with Abel Selaocoe represents a journey through worlds past and present, and is just as much inspired by the poems as it is by his unique palette of cellistic and vocal capabilities. The orchestration traverses many stylistic influences that I associate with Abel’s voice—baroque continuo, song-writing, Afro-centric rhythms and melodies, virtuoso classical performance, and improvisation, to name a few. The form struggles to be contained yet relaxes into grooves and sometimes uncannily familiar melodies. While writing, I often found myself asking, “Have I written this before?” Sometimes I think it is simply confirmation from past lives, ancestral nudges forward, as if to say: “Yes, we are here. Keep going. You must keep going.”  
 

“All the ancestors and I” – Robbie McCauley 

For Rhea Lore Greta & Zake 

I don’t believe 

in heaven and hell 

I do accept beliefs 

Of whoever holds them

I do stay in touch 

With family and friends 

no longer alive on earth 

I imagine them all in heaven. 

'Another Train Poem' – Robbie McCauley 

Back when going South on the train, 

when so many black children from New York Philadelphia Delaware Baltimore and D.C., 

with trains officially segregated 

all the way Upsouth, our caretakers had boarded us safely in the Colored cars —(despite Steven Spielberg’s faux vision of The Color Purple train) and how we were under cover taken care of by A Philip Randolph’s powerfully unionized Negro train workers, we had no idea we were in the midst 

at the core as usual of positive change in this slow country. 

An Autumn 2017 magazine 

Alex Hoyt feature— reminds me of all the back and forth train stories from us to us - - from working with Chinese and Irish who were welcome immigrants and us ex-slaves. Us too yes working ‘all the livelong day’ 

moving on up, in motion 

moving through hanging on 

long and sturdy sometimes 

falling by the wayside 

in this slow country 

that believes so much 

in speed. 

Title? – Robbie McCauley 

I want a new song 

Beautifully sung 

About something more 

Not all the songs before 

Lost love and closing doors 

Not the same old rhymes 

Same old times 

of death and war. 

A new new new song 

is what I’m longing for.

Brussels Philharmonic

Het huidige Brussels Philharmonic werd in 1935 opgericht als symfonieorkest van de Belgische openbare omroep en is sinds 1998 een zelfstandige instelling. Het orkest resideert in Flagey en wordt sinds 2022 geleid door muziekdirecteur Kazushi Ono, met wie het de missie deelt om zowel het symfonische repertoire als hedendaagse muziek te delen met een groot publiek. Daarnaast heeft Brussels Philharmonic een voorliefde voor filmmuziek: het nam al verschillende soundtracks op en won in 2012 zelfs een Oscar met de muziek voor The Artist. Buiten Vlaanderen en Brussel speelde het orkest op internationale podia als Carnegie Hall New York, Philharmonie de Paris, Wiener Musikverein en Großes Festspielhaus Salzburg.

Kazushi Ono

De muzikale persoonlijkheid van Kazushi Ono is een mix van de cultuur uit zijn geboorteland Japan en de Europese invloeden die hij als student in zich opnam. Die combinatie weerspiegelt zich in zijn veelzijdige repertoire, dat reikt van barok tot hedendaagse creaties en van orkestmuziek tot opera. Ono werkte in operahuizen en concertzalen in alle hoeken van de wereld en bekleedde belangrijke artistieke functies bij onder meer De Munt, Opéra national de Lyon en Orquestra Simfónica de Barcelona. Hij is sinds 2022 muziekdirecteur van Brussels Philharmonic, en daarnaast artistiek directeur van het New National Theatre Tokyo en muziekdirecteur van het Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra.

Jessie Montgomery 

De Amerikaanse componiste, violiste en pedagoge Jessie Montgomery verweeft in haar werk klassieke muziek met volksmuziek, improvisatie, poëzie en sociaal bewustzijn. In haar muziek probeert ze een breed scala aan menselijke ervaringen te vatten door in te spelen op thema’s als sociale rechtvaardigheid en de diasporische ervaring van Afro-Amerikanen. Ze schreef werk in opdracht van onder meer het Nashville Ballet, Miami City Ballet, The Metropolitan Opera, New York Philharmonic en Chicago Symphony Orchestra, waar ze drie jaar lang componiste in residentie was. Door het radioprogramma Performance Today werd Montgomery in 2025 uitgeroepen tot Classical Woman of the Year.

Abel Selaocoe

De Zuid-Afrikaanse cellist, zanger en componist Abel Selaocoe is een van de belangrijkste stemmen uit de muziekwereld vandaag, die repertoires in alle vrijheid combineert en herdefinieert. Moeiteloos meandert hij tussen stijlen en genres, in programma’s die westerse en niet-westerse muziektradities verbinden. Daarbij combineert hij zijn virtuositeit op de cello met improvisatie, zang en bodypercussion. Zijn open geest leidde tot samenwerkingen met tal van musici uit verschillende genres, onder wie Bernhard Schimpelsberger, Seckou Keita, Giovanni Sollima en Dudù Kouaté. Selaocoe is oprichter van het trio Chesaba, dat zich toelegt op Afrikaanse muziek, en het Bantu Ensemble, waarmee Selaocoe Afrikaanse en klassieke invloeden op unieke wijze laat samenklinken.