Programmaboekje

Blindman & Zwerm

BL!NDMAN [hybrid] x Zwerm

My Heart Cannot Die

21.03.2026 — 18:00
Bozar, Terarken
Voorwoord

Where Is Home? 

Thuiskomen in muziek 

 

Een man stapt het podium op, cello in de hand. Hij kijkt de zaal in, spreidt zijn armen en zegt: ‘Welkom. Vanavond zijn jullie geen toehoorders, maar deelnemers. Onze ontmoeting is een uitwisseling.’ Dan begint hij te zingen en te spelen, en wordt alles duidelijk. Als een levende antenne capteert hij de energie van het publiek en stuurt die in veelvoud terug. De zaal wordt een woonkamer. Wie erbij was, gaat als een ander mens naar huis. 

 

Ongeveer zo verloopt een concert van Abel Selaocoe. Samen met de charismatische cellist, zanger en componist heten we je hartelijk welkom op het 21e Klarafestival. Als festivalartiest speelt Selaocoe drie concerten die het hele spectrum van zijn muzikale wereld bestrijken. Van traditionele muziek uit zijn geboorteland Zuid-Afrika tot barok, jazz, hedendaags klassiek en improvisatie: al die invloeden smelt hij om tot een uniek oeuvre in het teken van identiteit en culturele uitwisseling.

 

Aan het debuutalbum van Selaocoes eigen Bantu Ensemble ontlenen we het thema van deze festivaleditie: Where Is Home? Het is een open vraag met ontelbare antwoorden – zeker in het superdiverse Brussel met zijn 180 nationaliteiten en 100 talen. Onze hoofdstad is een draaischijf. Een toevluchtsoord. Een tijdelijke of permanente thuisbasis voor talloze mensen, elk met hun eigen verhaal. Iedere dag prijzen we ons gelukkig dat we als festival in zo’n vruchtbare bodem mogen ankeren. 

 

Klarafestival 2026 is een ode aan de stad waar we thuis zijn. Tijdens Muziekberg/Mont des Musiques palmen Brusselse musici één dag lang de Kunstberg in, van het Muziekinstrumentenmuseum tot Bozar, van de Ravensteingalerij tot de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. En zowel Radio Lomax als het koor Les Invisibles (La Voix des Femmes Sans Papiers) vertolken Brusselse liederen met uiteenlopende wortels. 

 

Een zo breed mogelijk publiek laten ervaren dat klassieke muziek springlevend is: dat is onze missie. Zelfs de meest vertrouwde werken klinken als nieuw in de handen van de avontuurlijke musici met wie we ons omringen. Laat je verrassen door Bachs Johannespassie onder de baton van Maxim Emelyanychev. Verbaas je over Beethoven en Strauss met het Orchestre Philharmonique du Luxembourg. Herontdek Chopin en Skrjabin in een uitvoering door Alexandre Kantorow. Of maak kennis met klavierfenomeen Anthony Romaniuk: net als Abel Selaocoe vervlecht hij eigen muziek met bestaand repertoire, van Bach tot Björk. 

 

Dit festivalprogramma telt wel meer muzikaal gelijkgestemden. Zo voltooide Annelies Van Parys de 8e symfonie van haar oud-leraar Luc Brewaeys. Pianisten Kris Defoort en Stephane Ginsburgh brengen een hommage aan hun vriend Philippe Boesmans, die 90 jaar zou zijn geworden in 2026. Abel Selaocoe op zijn beurt improviseert met oude én nieuwe zielsverwanten, en vertolkt met Brussels Philharmonic een gloednieuw celloconcerto van de Amerikaanse componiste Jessie Montgomery. 

 

Dit alles zou niet mogelijk zijn zonder de steun van onze partners in Brussel en daarbuiten. Bozar, Flagey, De Munt, Ancienne Belgique, Brussels Philharmonic, Belgian National Orchestra, Passa Porta, BNA-BBOT en de Luc Brewaeys Foundation dragen bij aan het unieke DNA van Klarafestival. Onmisbare private partners zijn KPMG Belgium, Proximus, Brugse Zot, Gimv/WorxInvest en Interparking. We waarderen de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Nationale Loterij. De samenwerking met VRT en Klara is dan weer het geheim van ons succes als omroepfestival. We zijn dankbaar voor het enthousiaste publiek dat ons volgt, zowel in de concertzaal als thuis via de radio en VRT MAX. 

 

Voor Abel Selaocoe is ‘thuis’ veel meer dan een gebouw of een plek. ‘Het kan een spirituele ruimte zijn. Het kunnen mensen zijn. (...) Het kan iets zijn dat je vindt op je omzwervingen.’ Zeven jaar lang was Klarafestival ‘thuis’ voor intendant Joost Fonteyne. Zijn zin voor avontuur en maatschappelijke verbinding spreekt meer dan ooit uit dit festivalprogramma. In april 2026 vervolgt hij zijn tocht, en geeft hij de fakkel door aan Jan Van den Borre. Veel dank, Joost, voor de mooie jaren! 

 

Het Klarafestivalteam

Joost Fonteyne, intendant

Jan Raes, voorzitter

Chantal Pattyn, netmanager Klara

Programma

BL!NDMAN [hybrid] 

Pieter Pellens – saxofoons

Yves Goemaere – vibrafoon, percussie, electronica

Suzanne Vermeyen – cello

Stefanie Van Backlé – viool

 

Zwerm

Toon Callier – gitaar, electronics

Johannes Westendorp – gitaar, electronics, synthesizer

Kobe van Cauwenberghe – gitaar, electronics

 

Tomas Serrien & Kobe van Cauwenberghe – artistieke leiding, concept

Tomas Serrien – dramaturgie & tekstaanpassingen

Kobe van Cauwenberghe & Ward De Ketelaere – arrangementen & vrij intabulaties

 

Bewerkingen en herinterpretaties van madrigalen door Carlo Gesualdo (1566-1613), Maddalena Casulana (1544-1590) & Vittoria Aleotti (1575-1620)

 

Vittoria Aleotti

  • T’amo, mia vita 
  • Hor che la vaga aurora 

Maddalena Casulana

  • Vagh’ amorosi augelli
  • Ahi, possanza d’amor 

Carlo Gesualdo

  • Se la mia morte brami
  • Mille volte il dì 

Vittoria Aleotti

  • Amor mio perche piangi 
  • Ch’io non t’ami, cor mio?

Carlo Gesualdo

  • Moro, lasso, al mio duolo 

Maddalena Casulana

  • O notte, o cielo, o mar 
  • Morir non può il mio cuore

Carlo Gesualdo

  • Beltà, poi che t’assenti 
Programmatekst

My Heart Cannot Die. The Soul of Gesualdo

 

Een kamer gevuld met stemmen en teksten die eeuwen overstijgen. Flarden van poëzie en harmonie kruisen elkaar. Een gitaarklank, een snedige zin, een ademstoot, een subtiele dissonantie. In dit concertprogramma zweeft de muziek tussen madrigaal en modulatie, tussen de herinnering aan een adellijke componist en de echo’s van vergeten vrouwelijke stemmen.

In de historische verbeelding van de Italiaanse madrigaalcultuur duikt één naam snel op: Carlo Gesualdo (1566–1613), enfant terrible van de renaissance, even beroemd om zijn avontuurlijke madrigalen als berucht om de moord op zijn vrouw en haar minnaar.

 

Traditioneel werd zijn werk gelezen als de expressie van een getormenteerd genie. In My Heart Cannot Die ontrafelen BL!NDMAN [hybrid] en Zwerm deze geromantiseerde mythe en bieden ze een veelstemmig hedendaags antwoord op de madrigaalcultuur van de late renaissance. Ze schetsen een nieuw portret van Gesualdo als een getalenteerde aristocraat, een spin in het patriarchale web van macht, geweld en privilege. Ze plaatsen zijn muziek en teksten naast die van vrouwelijke tijdgenoten die elk op hun eigen manier bijdroegen aan een verfijnde en vernieuwende madrigaaltraditie.

Maddalena Casulana (1544–1590), bijvoorbeeld, was niet alleen een opmerkelijke zangeres, luitiste en componiste met een verfijnd gevoel voor contrapunt en chromatiek, maar schreef ook scherpzinnige teksten over mannen, vrouwen en muziek. Haar madrigaal Morir non può il mio cuore vormt zowel tekstueel als muzikaal een intrigerende tegenstem binnen dit project. Ook de non en multi-instrumentaliste Vittoria Aleotti (1575–1620) was een begaafde luitiste die het leven en de liefde vierde in baanbrekende madrigalen en als eerste muziek maakte op het beroemde gedicht T’amo, mia vita – nog voor Gesualdo en Monteverdi.

BL!NDMAN [hybrid] en Zwerm bieden met dit project geen heropvoering van het verleden, maar een actuele reflectie op hoe we luisteren naar componisten uit de renaissance. Daarbij vertrekken ze vanuit het 16e-eeuwse idee van het madrigaal als gebruiksmuziek: zowel muzikaal als tekstueel modulair van opzet, flexibel in bezetting en aangepast aan de noden van het moment. In deze geest van openheid benaderen BL!NDMAN en Zwerm het repertoire van Gesualdo, Casulana en Aleotti als buigzaam klank- en tekstmateriaal. Nieuwe arrangementen voor een instrumentale bezetting vertolken de echo’s van deze Italiaanse madrigalisten. Uitgebreide klanklandschappen worden aangevuld met hedendaagse reflecties via vrije klankintabulaties, muzikale ruis en kritische tekstuele projecties.

 

Hoe keken – en kijken – we naar vrouwen in de muziek? En wat te doen met het oeuvre van een componist die naast prachtige madrigalen ook een moord op zijn conto heeft? Een pertinente muzikale denkoefening over toen en nu.

 

Tomas Serrien, BL!NDMAN 

Biografie

BL!NDMAN [hybrid]

Het hedendaagse collectief BL!NDMAN staat al meer dan 35 jaar garant voor originaliteit en experiment. Het werd in 1988 opgericht door Eric Sleichim als een eigenzinnig saxofoonkwartet dat het repertoire voor deze bezetting gevoelig uitbreidde. Daarbij profileert BL!NDMAN zich als muzikaal onderzoekslab dat openstaat voor de dialoog tussen verschillende muzikale stijlen en artistieke disciplines, leidend tot samenwerkingen met artiesten als Ivo van Hove, Anne Teresa De Keersmaeker en Heiner Goebbels. Sinds 2006 breidde het oorspronkelijke BL!NDMAN [sax] zich uit met een percussiekwartet, een strijkkwartet en BL!NDMAN [hybrid], een variabel en projectgebonden ensemble actief sinds 2014.

 

ZWERM

Het elektrische gitaarkwartet ZWERM kenmerkt zich door een veelzijdig artistiek profiel, met een repertoire dat reikt van renaissancemuziek tot hedendaagse creaties en experimentele pop en rock. Daarbij vertrekt het niet vanuit een specifieke stilistische identiteit, maar vanuit een muzikale nieuwsgierigheid die leidde tot samenwerkingen met musici en componisten als Fred Frith, Mauro Pawlowski en Stefan Prins, alsook met artiesten als beeldend kunstenaar Benjamin Verdonck, choreografe Claire Croizé en theatergezelschap Bad Van Marie. Daarbij was ZWERM te zien op de podia van o.a. Ultima Festival Oslo, de Ruhrtriennale, TivoliVredenburg Utrecht en The Barbican Centre Londen.

Partners

Structural partners

Klara, KPMG

 

Event partners

Brouwerij Halve Maan, Gimv | Worxinvest, Interparking, Proximus

 

Cultural partners

Ancienne Belgique, Belgian National Orchestra, Bozar, Brussels Philharmonic, De Munt | La Monnaie, Flagey, Muntpunt, Museum of Musical Instruments, Passa Porta

 

Public funding

Nationale Bank, Nationale Loterij meer dan spelen, Stad Brussel, Visit Brussels, Vlaamse Gemeenschap

 

Media partners

BRUZZ, De Standaard, La Première, La Trois, Le Soir, Musiq3, Radio 1, Ring TV, VRT Eén, VRT Canvas, VRT Max

 

Festival suppliers

Daniel Ost, Drukkerij VD, Maison Dandoy

Partner banner Nationale Loterij