Effel Quartet

Where Is Home? 

Thuiskomen in muziek 

Een man stapt het podium op, cello in de hand. Hij kijkt de zaal in, spreidt zijn armen en zegt: ‘Welkom. Vanavond zijn jullie geen toehoorders, maar deelnemers. Onze ontmoeting is een uitwisseling.’ Dan begint hij te zingen en te spelen, en wordt alles duidelijk. Als een levende antenne capteert hij de energie van het publiek en stuurt die in veelvoud terug. De zaal wordt een woonkamer. Wie erbij was, gaat als een ander mens naar huis. 

Ongeveer zo verloopt een concert van Abel Selaocoe. Samen met de charismatische cellist, zanger en componist heten we je hartelijk welkom op het 21e Klarafestival. Als festivalartiest speelt Selaocoe drie concerten die het hele spectrum van zijn muzikale wereld bestrijken. Van traditionele muziek uit zijn geboorteland Zuid-Afrika tot barok, jazz, hedendaags klassiek en improvisatie: al die invloeden smelt hij om tot een uniek oeuvre in het teken van identiteit en culturele uitwisseling.

Aan het debuutalbum van Selaocoes eigen Bantu Ensemble ontlenen we het thema van deze festivaleditie: Where Is Home? Het is een open vraag met ontelbare antwoorden – zeker in het superdiverse Brussel met zijn 180 nationaliteiten en 100 talen. Onze hoofdstad is een draaischijf. Een toevluchtsoord. Een tijdelijke of permanente thuisbasis voor talloze mensen, elk met hun eigen verhaal. Iedere dag prijzen we ons gelukkig dat we als festival in zo’n vruchtbare bodem mogen ankeren. 

Klarafestival 2026 is een ode aan de stad waar we thuis zijn. Tijdens Muziekberg/Mont des Musiques palmen Brusselse musici één dag lang de Kunstberg in, van het Muziekinstrumentenmuseum tot Bozar, van de Ravensteingalerij tot de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. En zowel Radio Lomax als het koor Les Invisibles (La Voix des Femmes Sans Papiers) vertolken Brusselse liederen met uiteenlopende wortels. 

Een zo breed mogelijk publiek laten ervaren dat klassieke muziek springlevend is: dat is onze missie. Zelfs de meest vertrouwde werken klinken als nieuw in de handen van de avontuurlijke musici met wie we ons omringen. Laat je verrassen door Bachs Johannespassie onder de baton van Maxim Emelyanychev. Verbaas je over Beethoven en Strauss met het Orchestre Philharmonique du Luxembourg. Herontdek Chopin en Skrjabin in een uitvoering door Alexandre Kantorow. Of maak kennis met klavierfenomeen Anthony Romaniuk: net als Abel Selaocoe vervlecht hij eigen muziek met bestaand repertoire, van Bach tot Björk. 

Dit festivalprogramma telt wel meer muzikaal gelijkgestemden. Zo voltooide Annelies Van Parys de 8e symfonie van haar oud-leraar Luc Brewaeys. Pianisten Kris Defoort en Stephane Ginsburgh brengen een hommage aan hun vriend Philippe Boesmans, die 90 jaar zou zijn geworden in 2026. Abel Selaocoe op zijn beurt improviseert met oude én nieuwe zielsverwanten, en vertolkt met Brussels Philharmonic een gloednieuw celloconcerto van de Amerikaanse componiste Jessie Montgomery. 

Dit alles zou niet mogelijk zijn zonder de steun van onze partners in Brussel en daarbuiten. Bozar, Flagey, De Munt, Ancienne Belgique, Brussels Philharmonic, Belgian National Orchestra, Passa Porta, BNA-BBOT en de Luc Brewaeys Foundation dragen bij aan het unieke DNA van Klarafestival. Onmisbare private partners zijn KPMG Belgium, Proximus, Brugse Zot, Gimv/WorxInvest en Interparking. We waarderen de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Nationale Loterij. De samenwerking met VRT en Klara is dan weer het geheim van ons succes als omroepfestival. We zijn dankbaar voor het enthousiaste publiek dat ons volgt, zowel in de concertzaal als thuis via de radio en VRT MAX. 

Voor Abel Selaocoe is ‘thuis’ veel meer dan een gebouw of een plek. ‘Het kan een spirituele ruimte zijn. Het kunnen mensen zijn. (...) Het kan iets zijn dat je vindt op je omzwervingen.’ Zeven jaar lang was Klarafestival ‘thuis’ voor intendant Joost Fonteyne. Zijn zin voor avontuur en maatschappelijke verbinding spreekt meer dan ooit uit dit festivalprogramma. In april 2026 vervolgt hij zijn tocht, en geeft hij de fakkel door aan Jan Van den Borre. Veel dank, Joost, voor de mooie jaren! 

Het Klarafestival Team

Joost Fonteyne, intendant

Jan Raes, voorzitter

Chantal Pattyn, netmanager Klara

Effel Quartet

In de herfst van zijn leven schreef Claude Debussy brieven naar Raoul Bardac, een beloftevolle pianist, die enkele jaren later zijn stiefzoon zou worden. ‘Verzamel impressies, en haast je niet om ze neer te schrijven”, drukte hij de jongeman op het hart, want muziek komt pas tot leven wanneer ze loskomt van het blad. Dat vinden ook de muzikanten van Effel Quartet, die voor hun Supernova Laureatenconcert repertoire kozen vol beweging. Met naast Debussy ook Guillermo Lago en Vincent David op het programma, brengen ze kamermuziek die niet afgelijnd is, maar je ‘de vrijheid biedt om erin te bewegen.’

Zo willen ze als saxofoonkwartet tonen waartoe hun instrument in staat is, vertellen de jonge muzikanten tijdens een interview tussen hun repetities door. De warme, vibrerende klank van het instrument is zodanig verbonden met jazz-, big band- of harmoniemuziek, dat ‘weinig mensen beseffen hoe een saxofoon nog kan klinken’. Hun arrangement van Debussy’s Suite bergamasque (1905), oorspronkelijk geschreven voor piano, klinkt tegelijkertijd vertrouwd en vernieuwend. Geïnspireerd door een versregel van Paul Verlaine – ‘je ziel is een uitverkoren landschap’ – schildert Debussy een muzikaal landschap vol expressie. Het ene moment licht en levendig, het volgende vol spanning en sentiment. De overgangen daartussen zijn als kleurschakeringen in het maanlicht.

‘Als twee handen van één persoon’ probeert Effel Quartet die schakeringen te vertalen. Van de ene vinger naar de andere, van de linker- naar de rechterhand. ‘We hebben elk eigen ideeën en perspectieven’, vertellen de musici, die hun thuislanden (Polen, Hongarije, Spanje en Duitsland) achterlieten om in Brussel te studeren bij saxofoonpionier Vincent David, ‘maar samen zijn we als één instrument’. Ook de Nederlandse componist Guillermo Lago, van wie ze ‘Córdoba’ uit Ciudades spelen, trok de wereld rond op zoek naar nieuwe klanken, smaken en kleuren.

Elk van de zes delen uit Ciudades (2011-2015) is een schets van een andere stad die een keerpunt betekende in Lago’s muzikale ontwikkeling. ‘Córdoba’, het eerste deel, zit ‘vol energie en vuur’, vinden de musici, en reflecteert op die manier niet alleen het onstuimige enthousiasme waarmee Lago en zijn vrienden op Erasmus in de Spaanse stad van het ene Zuiderse avontuur in het andere struikelen. Het reflecteert ook de lokale Flamenco-cultuur die ze vanop de eerste rij leerden kennen. In ‘Tokyo’ hoor je dan weer het lawaai van de drukke straten, ‘Montevideo’ klinkt als een tango, en in ‘Köln’ stroomt de Rijn tussen de noten door. Muziek is voor Effel Quartet ‘een tapijt vol draadjes en kleuren, vol levendige ideeën’.

Die overtuiging delen ze met David, die speciaal voor hen Images (2026) schreef: een suite in drie delen geïnspireerd door drie grootmeesters van de klassieke muziek: Maurice Ravel, Béla Bartók en György Ligeti. Ook David is een grootmeester, aldus de muzikanten van Effel Quartet die nog steeds nauwelijks kunnen geloven dat “de mastermind die de saxofoonmuziek eigenhandig revolutioneerde” voor hen dit werk neerpende en ze dat in maart 2026 in wereldpremière opvoeren.

Het ingenieuze in Images zit volgens hen in het evenwicht tussen inspiratie en originaliteit. In ‘Maurice’ hoor je het lichte en levendige karakter van Ravels strijkkwartetten, vol tremolo’s en sierlijke bewegingen. In ‘Bela’ klinken akkoorden die Bartók als eerste introduceerde en doet het stevige ritme denken aan zijn opzwepende dansen en strijkkwartetten. Hun invloed kan je tussen de notenbalken traceren, het uiteindelijke tapijt is door David geweven. Aan Effel Quartet om de eindjes samen te binden.

Hanne Schelstraete

Effel Quartet is een vierkoppig saxofoonensemble met een grote zin voor experiment en avontuur. Naast arrangementen van onder meer Claude Debussy en Maurice Ravel brengen Kristof Havasi, David Patyra, Jorge Esteban en Kacper Puczko ook zelden uitgevoerd werk, nieuwe creaties en visuele projecten. Zo willen ze de traditionele verwachtingen van een saxofoonkwartet uitdagen en bruggen bouwen met andere artistieke disciplines. De afgelopen jaren stond Effel Quartet op de planken van het Brusselse festival Midis Minimes, de Nuit de la Poésie van Musiq3, het Palais des Beaux Arts de Charleroi en Łazienki Królewskie in Warschau. In de herfst van 2025 tourden ze ook langs Brusselse zorginstellingen voor Klarafestival in de Zorg. In 2026 spelen ze de wereldpremière van Vincent Davids Images.