Naka Quartet

Where Is Home? 

Thuiskomen in muziek 

Een man stapt het podium op, cello in de hand. Hij kijkt de zaal in, spreidt zijn armen en zegt: ‘Welkom. Vanavond zijn jullie geen toehoorders, maar deelnemers. Onze ontmoeting is een uitwisseling.’ Dan begint hij te zingen en te spelen, en wordt alles duidelijk. Als een levende antenne capteert hij de energie van het publiek en stuurt die in veelvoud terug. De zaal wordt een woonkamer. Wie erbij was, gaat als een ander mens naar huis. 

Ongeveer zo verloopt een concert van Abel Selaocoe. Samen met de charismatische cellist, zanger en componist heten we je hartelijk welkom op het 21e Klarafestival. Als festivalartiest speelt Selaocoe drie concerten die het hele spectrum van zijn muzikale wereld bestrijken. Van traditionele muziek uit zijn geboorteland Zuid-Afrika tot barok, jazz, hedendaags klassiek en improvisatie: al die invloeden smelt hij om tot een uniek oeuvre in het teken van identiteit en culturele uitwisseling.

Aan het debuutalbum van Selaocoes eigen Bantu Ensemble ontlenen we het thema van deze festivaleditie: Where Is Home? Het is een open vraag met ontelbare antwoorden – zeker in het superdiverse Brussel met zijn 180 nationaliteiten en 100 talen. Onze hoofdstad is een draaischijf. Een toevluchtsoord. Een tijdelijke of permanente thuisbasis voor talloze mensen, elk met hun eigen verhaal. Iedere dag prijzen we ons gelukkig dat we als festival in zo’n vruchtbare bodem mogen ankeren. 

Klarafestival 2026 is een ode aan de stad waar we thuis zijn. Tijdens Muziekberg/Mont des Musiques palmen Brusselse musici één dag lang de Kunstberg in, van het Muziekinstrumentenmuseum tot Bozar, van de Ravensteingalerij tot de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. En zowel Radio Lomax als het koor Les Invisibles (La Voix des Femmes Sans Papiers) vertolken Brusselse liederen met uiteenlopende wortels. 

Een zo breed mogelijk publiek laten ervaren dat klassieke muziek springlevend is: dat is onze missie. Zelfs de meest vertrouwde werken klinken als nieuw in de handen van de avontuurlijke musici met wie we ons omringen. Laat je verrassen door Bachs Johannespassie onder de baton van Maxim Emelyanychev. Verbaas je over Beethoven en Strauss met het Orchestre Philharmonique du Luxembourg. Herontdek Chopin en Skrjabin in een uitvoering door Alexandre Kantorow. Of maak kennis met klavierfenomeen Anthony Romaniuk: net als Abel Selaocoe vervlecht hij eigen muziek met bestaand repertoire, van Bach tot Björk. 

Dit festivalprogramma telt wel meer muzikaal gelijkgestemden. Zo voltooide Annelies Van Parys de 8e symfonie van haar oud-leraar Luc Brewaeys. Pianisten Kris Defoort en Stephane Ginsburgh brengen een hommage aan hun vriend Philippe Boesmans, die 90 jaar zou zijn geworden in 2026. Abel Selaocoe op zijn beurt improviseert met oude én nieuwe zielsverwanten, en vertolkt met Brussels Philharmonic een gloednieuw celloconcerto van de Amerikaanse componiste Jessie Montgomery. 

Dit alles zou niet mogelijk zijn zonder de steun van onze partners in Brussel en daarbuiten. Bozar, Flagey, De Munt, Ancienne Belgique, Brussels Philharmonic, Belgian National Orchestra, Passa Porta, BNA-BBOT en de Luc Brewaeys Foundation dragen bij aan het unieke DNA van Klarafestival. Onmisbare private partners zijn KPMG Belgium, Proximus, Brugse Zot, Gimv/WorxInvest en Interparking. We waarderen de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Nationale Loterij. De samenwerking met VRT en Klara is dan weer het geheim van ons succes als omroepfestival. We zijn dankbaar voor het enthousiaste publiek dat ons volgt, zowel in de concertzaal als thuis via de radio en VRT MAX. 

Voor Abel Selaocoe is ‘thuis’ veel meer dan een gebouw of een plek. ‘Het kan een spirituele ruimte zijn. Het kunnen mensen zijn. (...) Het kan iets zijn dat je vindt op je omzwervingen.’ Zeven jaar lang was Klarafestival ‘thuis’ voor intendant Joost Fonteyne. Zijn zin voor avontuur en maatschappelijke verbinding spreekt meer dan ooit uit dit festivalprogramma. In april 2026 vervolgt hij zijn tocht, en geeft hij de fakkel door aan Jan Van den Borre. Veel dank, Joost, voor de mooie jaren!

Het Klarafestivalteam

Joost Fonteyne, intendant

Jan Raes, voorzitter

Chantal Pattyn, netmanager Klara

Naka Quartet

‘We willen dat het publiek ons vergeet.’ Vanuit hun residentie in Parijs vertellen de muzikanten van Naka Quartet dat ze zichzelf eerder als een medium dan een protagonist zien. Ze willen hun publiek meenemen op een ontdekkingstocht door de muzikale wereld van de componisten die ze centraal zetten. Tijdens hun Supernova Laureatenconcert, met Claude Debussy en Wim Henderickx op het programma, wordt die tocht er een van smart en hoop, verstilling en vrijheid. Een programma vol contrasten dat muziek viert als een kunstvorm die rechtstreeks naar het hart gaat. ‘De muziek moet tot ons spreken’, vatten de jonge muzikanten het samen.

Die emotionele klik voelden ze onmiddellijk met Felix Mendelssohn Bartholdy, de 19e-eeuwse Duitse componist die als geen ander hartzeer – niet zelden zijn eigen hartzeer – vertaalde naar muziek.  Toen in mei 1847 zijn zus Fanny Mendelssohn – evenzeer een begenadigd componiste – plots stierf en hij door omstandigheden haar begrafenis niet kon bijwonen, trok Mendelssohn zich terug uit het publieke leven. Op zoek naar een plaats om te rouwen, zocht hij de Zwitserse bergen op, waar hij zijn laatste grote werk schreef: zijn Strijkkwartet in fa klein, Op. 80, No. 6. 

‘Het werk begint donker en bedeesd’, vertellen de musici van Naka Quartet. Geleidelijk nemen de intensiteit en de energie toe en ‘klinken momenten van diepe smart’. ‘In het derde deel, het Adagio, horen we licht en verlossing en lijkt er hoop op een betere toekomst.’ De muziek plooit open, er is opnieuw ademruimte. Al is die rust slechts schone schijn: in de Finale, vol dissonante klanken, snelle noten en haast schreeuwende melodieën, lijkt angst de bovenhand te nemen. ‘We zijn verloren in de zee’, schrijft musicoloog Kai Christiansen over dit strijkkwartet, ‘en gedoemd om te verdrinken in woeste wateren.’

Geen woeste maar stille wateren bij Wim Henderickx, van wie Naka Quartet In Deep Silence III. Impression on a Theme from Haydn. String Quartet No. 2 (2019) brengt, het derde deel in een reeks rond rust en stilte. Waar Mendelssohns strijkkwartet gericht is op ‘het naar buiten keren van allerlei interne passies’, moedigt Henderickx juist aan om ‘je naar binnen te keren, en je te wenden tot je interne gevoelens.’ De Belgische componist, die samen met onder meer Luc Brewaeys en Annelies Van Parys de Belgische hedendaagse muziek in het buitenland op de kaart zette, was gefascineerd door de universele menselijke zoektocht naar zingeving en verbinding.

In Deep Silence III start Henderickx van het tweede deel van Joseph Haydns Keizerskwartet (1796-1797), een virtuoos, triomfantelijk kwartet in do groot. Voor elk van de drie delen neemt Henderickx één detail uit het origineel als vertrekpunt, en transformeert hij Haydns bekendste oorworm tot een haast onherkenbaar geluidsbad in mineur. Door geen hermetische, maar een flexibele, open partituur te schrijven geeft hij bovendien veel vrijheid aan de uitvoerder. ‘We bepalen zelf de duur van de noten, en kunnen de tijd uitrekken”’ vertelt Naka Quartet daarover. ‘Elk concert is daardoor anders, omdat ook de aandachtsboog van het publiek bepaalt hoe snel we vertragen.’

Dat het jonge kwartet niet alleen klassiek kamermuziekrepertoire kiest, maar ook recente Belgische muziek, is voor de musici vanzelfsprekend. ‘Hedendaags werk nodigt ons uit vragen te stellen over de intentie van de componist’, vertelt Naka Quartet. ‘De Belgische muziekscene is bovendien heel open en geïnteresseerd in vernieuwing.’ Van die vrijheid proeven de jonge muzikanten maar al te graag, steeds op zoek naar ‘nieuwe expressievormen en esthetieken’. 

Hanne Schelstraete

Vernoemd naar het Japanse woord voor verbinding speelt Naka Quartet muziek die bruggen bouwt, vragen oproept en evenwicht zoekt. Het strijkkwartet, met Karen Nonomura en Giovanna Sevi op viool, Camille Havel op altviool en Boris Benazdia op cello, ontstond in 2014 vanuit de gedeelde wens om kamermuziek tot een levendige plek te maken voor dialoog en diepgang. Onder begeleiding van gerenommeerde musici van het Diotima Kwartet, Silesian Quartet en Quatuor Danel, ontwikkelden ze een muzikaal DNA vol nieuwsgierigheid, passie en zin voor experiment. Op podia in België, Frankrijk en Italië brengen ze klassieke strijkkwartetten en hedendaagse creaties, met speciale aandacht voor Belgisch repertoire.